در ستایش نظم سیال یحیی دهقانپور؛ معلمی که در بدترین عکس نکته میدید
به گزارش هیرکان هنر به نقل از فرهنگ آفرینان، مراسم بزرگداشت زندهیاد یحیی دهقانپور عصر پنجشنبه ۳۱ اردیبهشت در سالن شهناز خانه هنرمندان ایران برگزار شد.
در این مراسم، محمد ستاری، محمود کلاری، حمید سوری تئوریسین هنر، مسعود مترجمزاده، مهران مهاجر و فرهاد فخریان عکاس و از شاگردان مرحوم دهقانپور، جاسم غضبانپور، حسین چنعانی، سیفالله صمدیان، کامران شریفی، افشین شاهرودی، اسماعیل عباسی، ساعد نیک ذات، حمید دهقانپور برادر زندهیاد یحیی دهقانپور و جمعی دیگر از علاقهمندان به این استاد عکاسی حضور داشتند.
در این مراسم، ویدئویی از عکسهای آلبوم زندهیاد دهقانپور نمایش داده شد و پس از آن فیلمی از سخنان اعضای خانواده یحیی دهقانپور در مورد آن زندهیاد پخش شد. سپس فیلم پروژههای عکاسی زندهیاد یحیی دهقانپور به نمایش درآمد.
در ابتدای مراسم، حمید دهقانپور برادر زندهیاد یحیی دهقانپور در سخنانی به بیان خاطراتی از او پرداخت.
معلمی که عکاسی را با طعم حقیقت میآموخت
حمید سوری از اساتید و تئوریسینهای عکاسی، یحیی دهقانپور را یک «معلم مادرزاد» توصیف کرد که فراتر از تکنیکهای عکاسی، راه و رسم «زیستن در دایره حقیقت» را به شاگردانش یاد میداد.
وی با مرور خاطرات آشناییشان از سال ۷۹، دهقانپور را شخصیتی یگانه با حافظهای درخشان و حساسیتهای عمیق اجتماعی معرفی کرد و در ادامه به بیان ویژگیهای نگاه دهقانپور پرداخت.
سوری با اشاره به فرار از کلیشهها در نگاه زندهیاد دهقانپور توضیح داد: او با نگاهی انتقادی و به دور از تعصبات ایدئولوژیک، به دنبال کشف لایههای پنهان در هر عکس بود و رابطه خشک «استاد-شاگردی» را به فضایی برای کشف و شهود تبدیل میکرد. دهقانپور همچنین، به شکلی هوشمندانه میان عکس و ادبیات پل میزد. او عکاسی را صرفاً ثبت تصویر نمیدید، بلکه آن را خلق معنای جدیدی میدانست که از ترکیب کلمه و تصویر جان میگیرد.
وی بیان کرد: برای او مرزبندیهای رایج مثل «عکاسی مستند» یا «فرمگرا» اهمیت چندانی نداشت؛ او میگفت «نمیشود کار هنری کرد و دغدغه اجتماع را نداشت». عکاسی برای او نه یک بازی، که خودِ زندگی و شیوه دیدن جهان بود.
سوری با اشاره به مجموعه «حلقه چشم»، از جسارت دهقانپور در بهکارگیری فرمهای نو (مانند چیدمان گرید و ترکیب با آینه) یاد کرد؛ رویکردی که در دوران خود با کجفهمی برخی عکاسان سنتی روبهرو میشد و تأکید کرد که دهقانپور هیچگاه به هنجارهای محدودکننده تن نداد و تا پایان، عکاسی را ابزاری برای بیان دغدغههای انسانی و جهانی میدانست.
وی در پایان گفت: دهقانپور هنرمندی بود که با آثار و منش خود ثابت کرد هنر، مصداق بارزِ طغیان برای رسیدن به حقیقت است.
