ملتهای ایران و ترکیه از فرهنگ و ادب به مثابه دارایی و سرمایهای مشترک پاسداری کردهاند
به گزارش هیرکان هنر به نقل از فرهنگ آفرینان،تن سخنرانی سیدعباس صالحی در یادمان سال فرهنگی ایران و ترکیه ۲۰۲۵ و بزرگداشت حافظ شیرازی در ترکیه به شرح زیر است:
«بسم اللّه الرحمن الرحیم
جناب آقای محمت نوری ارسوی، وزیر محترم فرهنگ و گردشگری جمهوری ترکیه،
نمایندگان محترم مجلس، سفرای محترم،
فرهیختگان، اصحاب اندیشه و قلم، بانوان و آقایان محترم؛
مایه افتخار و خرسندی عمیق من است که در سال فرهنگی ایران و ترکیه و در شبی که به نام لسانالغیب، حافظ شیرازی مزین گشته، در سرزمین دوست و برادر، جمهوری ترکیه و در جمع شما عزیزان حضور دارم.
ادبیات همواره زبان دلهاست؛ فراتر از مرزهای جغرافیا و سیاست. ایران و ترکیه، دو سرزمین کهن در قلب آسیا، طی قرنها از رهگذر زبان شعر و حکمت به یکدیگر نزدیک شدهاند.
کاروانهای بازرگانی، لشکرکشیها، مهاجرتها و دیدارهای سیاسی، همه میتوانستند زودگذر باشند؛ اما آنچه ماندگار شد، زبان شعر، عرفان و ادب بود.
امشب، ما نه تنها از شاعری بزرگ یاد میکنیم، بلکه از پیوندی دیرین و ناگسستنی سخن میگوییم؛ پیوندی که ریشههای آن در فرهنگ و ادب دو ملت ایران و ترکیه ریشه دوانده و شاخههایش در گستره تاریخ و تمدن ما سایه افکنده است.
از روزگار سلجوقیان تا دوران عثمانی، از خانقاههای قونیه تا مدارس اصفهان، از کتابخانههای استانبول تا محافل ادبی تبریز، شعر و ادب فارسی و ترکی دوشادوش هم در ذهن و جان مردمان جاری بوده است. ما دو ملت، در طول تاریخ، از فرهنگ و ادب به مثابه دارایی و سرمایهای مشترک پاسداری کردهایم و شعرا، چونان پلی مطمئن، این سرمایه را به نسلهای بعد رساندهاند.
در این میان، حافظ شیرین سخن جایگاهی ویژه دارد. او فقط شاعر ایران نیست؛ وی نماینده روح مشترک شرق اسلامی است. شعر او، ترکیبی از عرفان و عقل، شور و اندیشه، عشق و حکمت، بیداری و به خود آمدن و اصلاح درون و برون است.
امروز وقتی در ترکیه از حافظ سخن میگوییم، تنها یک شاعر ایرانی را معرفی نمیکنیم؛ بلکه از یکی از استوانههای هویت فرهنگی مشترک منطقه سخن میرانیم.
دیوان وی جزء آن دسته از متون زبان فارسی است که از دیرباز در قلمرو عثمانی مورد توجه بوده است؛ و دیوان وی را در آن دیار برای آموختن زبان فارسی می خواندند و برای تسلط در فن شعر و دانش زیبایی شناسی تدریس میکردند. وجود شروح مختلف بر دیوان حافظ در قلمرو آناتولی خود آشکارترین نشانه برای این حضور معنوی و ادبی در حافظه و میراث مشترک ایران و ترکیه است.
